તે પ્રક્રિયાનું નામ આપો જે વિખેરાયેલી ઊર્જા (dissipated energy) પ્રક્રિયા સાથે સંકળાયેલી છે અને કાર્યક્ષમતા ઘટાડે છે.

એક બંધ પાત્ર બહારથી સંપૂર્ણપણે અવાહક છે. તેનો અડધો ભાગ આદર્શ વાયુ $X$ થી ભરેલો છે,જે પ્લેટ $P$ દ્વારા બીજા અડધા ભાગ $Y$ થી અલગ થયેલ છે,જેમાં આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ શૂન્યાવકાશ છે. જ્યારે $P$ ને દૂર કરવામાં આવે છે,ત્યારે $X$ એ $Y$ માં વિસ્તરણ પામે છે. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?

ક્વાસી-સ્ટેટિક (અર્ધ-સ્થિર) પ્રક્રિયા સમજાવો.

સમાન ક્ષમતા ધરાવતા બે સિલિન્ડર $A$ અને $B$ એક સ્ટોપકોક દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે. $A$ માં પ્રમાણભૂત તાપમાન અને દબાણે વાયુ ભરેલો છે. $B$ સંપૂર્ણપણે ખાલી છે. સમગ્ર સિસ્ટમ ઉષ્મીય રીતે અલગ (thermally insulated) છે. સ્ટોપકોક અચાનક ખોલવામાં આવે છે. નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(a)$ $A$ અને $B$ માં વાયુનું અંતિમ દબાણ કેટલું હશે?
$(b)$ વાયુની આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર કેટલો હશે?
$(c)$ વાયુના તાપમાનમાં થતો ફેરફાર કેટલો હશે?
$(d)$ શું સિસ્ટમની મધ્યવર્તી અવસ્થાઓ (અંતિમ સંતુલન સ્થિતિમાં સ્થિર થતા પહેલા) તેની $P-V-T$ સપાટી પર રહેલી છે?

પ્રતિવર્તી અને અપ્રતિવર્તી પ્રક્રિયાઓ પર ટૂંકી નોંધ લખો.

નીચેનામાંથી કયું પ્રતિવર્તી (reversible) નથી?